Podgorica, Kotor, Herceg Novi, Bar, Budva i Tivat od 1. januara 2027. neće biti obuhvaćeni novim modelom državnog sufinansiranja usluga podrške u zajednici.
Oko 1.340 korisnika u Crnoj Gori oslanja se na uslugu „Pomoć u kući“, koju Crveni krst pruža starijim osobama i ljudima kojima je potrebna podrška u svakodnevnom životu. Promjena načina finansiranja, međutim, otvara pitanje ko će platiti uslugu od naredne godine i hoće li novac biti obezbijeđen na vrijeme.
Izmjenama Zakona o socijalnoj i dječjoj zaštiti predviđeno je da država finansira 90 odsto troškova usluga u opštinama prve grupe razvijenosti, 80 odsto u drugoj, 70 odsto u trećoj i 60 odsto u četvrtoj. Podgorica, Kotor, Herceg Novi i Bar pripadaju petoj grupi, a Budva i Tivat šestoj. Za njih ovaj model procentualnog državnog sufinansiranja nije predviđen.
Zajednica opština Crne Gore zatražila je da se primjena odredbi koje se odnose na godišnje planove usluga podrške u zajednici odloži do 1. januara 2028. godine. Inicijativa je uslijedila nakon sastanka predstavnika opština, Ministarstva i Zajednice opština 5. oktobra.
Razlog za zahtjev su kratki rokovi. Pravilnik koji uređuje izradu planova stupio je na snagu 7. avgusta, a trebalo je da opštine do kraja septembra pripreme planove za narednu godinu. To podrazumijeva prikupljanje podataka, procjenu potreba i troškova, konsultacije sa ustanovama i organizacijama, javnu raspravu i usvajanje planova u lokalnim parlamentima. Ti planovi su osnova i za planiranje novca u opštinskim budžetima.
Sekretarka Opštinske organizacije Crvenog krsta Bar Zorica Crnčević upozorila je u intervjuu za Bar Info da je prelazak na novi model neizvjestan i da postoji opasnost od finansijskog vakuuma kada prestane finansiranje nadležnog ministarstva, a novi način finansiranja još ne bude uspostavljen.
„Pitanje je šta će se desiti sa dvije značajne socijalne kategorije: korisnicima usluga, starijim licima i pružaocima usluga, odnosno gerontodomaćicama“, kazala je Crnčević.
Upozorila je i na dodatni problem: od januara se mijenjaju minimalne zarade, što može povećati troškove pružanja usluge. Cijenu, prema njenim riječima, treba da utvrde lokalne samouprave u saradnji sa Ministarstvom.
U Baru tri gerontodomaćice brinu o 30 korisnika. Crnčević navodi da korisnici uglavnom žive sami ili sa supružnicima koji nijesu sposobni za rad i da mnogi imaju minimalne ili poljoprivredne penzije. Usluga se pruža na cijeloj teritoriji opštine, uključujući udaljena seoska područja.
Zajednica opština smatra da bi odlaganje dalo lokalnim samoupravama više vremena da pripreme planove i procijene troškove. Do objavljivanja ovog teksta nije bilo moguće potvrditi da li je Ministarstvo odgovorilo na inicijativu i da li će odlaganje biti prihvaćeno.
Na pragu novembra nepoznato je čak i to koliko će šest opština morati da izdvoji za pomoć u kući tokom 2027. godine.
Za korisnike, koji se oslanjaju na redovnu pomoć u svakodnevnom životu, najvažnije je da prelazak na novi model ne dovede do prekida usluge
