Evropski trend pripreme za vanredne situacije i preživljavanje prva 72 sata bez pomoći države stigao je i u Crnu Goru, dok se širom kontinenta otvara pitanje da li se iza ovih upozorenja krije tiha priprema za rat.
Od Švedske do Hrvatske, evropske države sve intenzivnije pozivaju građane da obezbijede zalihe hrane, vode, ljekova i komunikacionih sredstava za najmanje tri dana, a pojedine zemlje savjetuju spremnost i za čitavu sedmicu.
Načelnik Direkcije za civilnu zaštitu MUP-a Crne Gore, Ljuban Tmušić, potvrdio je da i naša država kreće sa istim preporukama.
Svako crnogorsko domaćinstvo trebalo bi da bude sposobno da samostalno funkcioniše najmanje 72 sata u slučaju zemljotresa, poplava ili drugih katastrofa. MUP najavljuje posebne vodiče sa preciznim spiskom potrepština za kućni komplet, prateće edukativne kampanje i obuke opštinskih timova, uz poruku da cilj nije širenje panike, već podizanje lične odgovornosti.
Zašto baš sada?
Ovakvi potezi prate Strategiju pripravnosti Evropske komisije, predstavljenu 2025. što pokazuje da nije riječ o reakciji na neki izolovan događaj već o sistemskoj promjeni pristupa bezbjednosti. Pandemije, sajber-napadi, sabotaže i ekstremne vremenske prilike ogolile su ranjivost savremenog društva, pa je suština novog modela da građani izdrže prvi udar krize kako bi profesionalne službe mogle da zbrinu najugroženije. Slične programe Finska sprovodi godinama, Švedska građanima dijeli uputstva i za ratno stanje, Norveška traži zalihe za sedam dana, dok je Hrvatska nedavno pokrenula akciju „Otpornost počinje kod kuće“.
ONO i DSZ
Za starije generacije u regionu čitav koncept zvuči poznato i podsjeća na nekadašnji sistem opštenarodne odbrane i društvene samozaštite (ONO i DSZ) iz bivše Jugoslavije. Razlika je u tome što se danas težište sa državnih preduzeća i škola pomjera na individualnu i porodičnu odgovornost. U konačnom, preporuka o 72 sata nije dokaz da je rat pred vratima, već priznanje da države u prvim satima velikih nesreća ne mogu dosegnuti do svakog ulaza i kuće. No, Balkanci ne bi bili Balkanci, da svemu ne dodaju i notu ironije.
